U bent hier

Back to top

Verlegenheidsreacties

In de verlegenheidsreacties komen we telkens de verzuchting tegen, dat collectief schuldbewijzen een oeverloze zaak is. Men zegt: Waarom speciaal de Molukken in het oog gevat? En de Surinamers dan? De Indianen? De zes maal zes miljoen communisten die sinds 1918 gedood zijn? De Boerenoorlog? Wat hebben de Spanjaarden ons aangedaan? En de Engelsen, de Fransen, de Duitsers? Kunnen we wel het Lutherlied zingen zonder dat we weer iets van het tachtig-jarige-oorlog-complex in ons voelen? Wat komt er in ons volk los als er over vrijlating van oorlogsmisdadigers in Breda gesproken wordt? Hoevelen lijden er nog steeds aan concentratiekamp-syndromen? Verzetsmensen en vooral ook Joden? Hoeveel zielewonden zijn er niet, als we denken aan de vele kerkelijke scheidingen? Bijvoorbeeld tussen kerkmensen en Pinksterchristenen? En hebben we aan de schuld van vandaag tegenover de derde wereld niet meer dan genoeg?

Je kan een boek over algemene en vaderlandse geschiedenis nemen en over bladzijden schuldbelijdenis doen. En vergeet vooral de kerkgeschiedenis niet. Wat haal je allemaal overhoop als je eenmaal met collectieve schuldbelijdenis begint? Wij kunnen als volk emotioneel ons verleden soms nauwelijks aan.